GAiT zamówi najdłuższe tramwaje w Polsce

Będą najdłuższe w Polsce, bezpieczne i komfortowe oraz przystosowane do przewożenia ponad 310 pasażerów. Gdańskie Autobusy i Tramwaje ogłosiły przetarg na 20 nowych, ponad 45-metrowych tramwajów, które będą jeździć przede wszystkim po trasie Gdańsk Południe – Wrzeszcz.

Do Gdańska trafią pięcioczłonowe składy, których długość przekroczy 45 metrów. To oznacza wyraźny skok jakościowy i pojemnościowy w porównaniu do obecnie eksploatowanych pojazdów. Dziś po Gdańsku kursują tramwaje o długości ok. 30 metrów, mogące zabrać 200 pasażerów. Nowe składy pomieszczą ich ponad 310, oferując jednocześnie co najmniej 96 miejsc siedzących.

Dla porównania – najdłuższe obecnie tramwaje w Polsce jeżdżą w Krakowie i mają około 43 metry długości. Gdańsk dołączy natomiast do grona europejskich miast, takich jak Göteborg czy Nicea, gdzie bardzo długie, wysokopojemne tramwaje z powodzeniem obsługują najbardziej obciążone linie komunikacyjne.

– Konsekwentnie realizujemy plan rozwoju komunikacji publicznej w południowych dzielnicach Gdańska – podkreśla Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. – Obok budowy nowej zajezdni oraz linii tramwajowej ogłaszamy dziś postępowanie na zakup najdłuższych tramwajów w Polsce – 20 pojazdów o długości 45–47 metrów, z opcją rozszerzenia zamówienia o kolejne 15. To inwestycja możliwa dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy, w formie bardzo korzystnej pożyczki. Chcemy, aby mieszkańcy Gdańska mieli dostęp do nowoczesnych, wygodnych i pojemnych tramwajów, które poprawią komfort podróży oraz jakość transportu w naszym mieście.

Wszystkie drzwi w tramwajach będą podwójne i dostępne z poziomu niskiej podłogi, co znacząco ułatwi podróż osobom z niepełnosprawnościami, seniorom oraz pasażerom z wózkami.

Pojazdy będą też wyposażone w 17 ekranów z informacją pasażerską, gniazda ładujące USB-A i USB-C oraz automatyczną klimatyzację. Wszystkie tramwaje trafią do Gdańska w ciągu 3 lat od momentu podpisania umowy, ale pojazdy będą dostarczane sukcesywnie – oznacza to, że pierwsze składy mogą pojawić się wcześniej.

GAiT zastrzegł również prawo skorzystania z opcji rozszerzenia zamówienia o dodatkowych 15 tramwajów. Oferty w przetargu można składać do 18 lutego 2026 roku.

Bezpieczeństwo priorytetem

Nowe tramwaje zostaną wyposażone w zaawansowany system antykolizyjny oparty na kamerach, radarze i lidarze, czyli laserowych czujnikach. Dane z systemu będą analizowane w czasie rzeczywistym i przekazywane motorniczemu w formie ostrzeżeń, a w sytuacjach krytycznych system samodzielnie uruchomi hamowanie.

Dodatkowo przód tramwaju zostanie zaprojektowany w taki sposób, by ograniczyć ryzyko wciągnięcia pieszego pod pojazd w razie potrącenia.

Składy będą także w pełni przystosowane do bezproblemowego pokonywania trasy Gdańsk Południe – Wrzeszcz. W specyfikacji technicznej znalazł się wymóg minimum 4 wózków napędowych. Wszystkie wózki będą też skrętne – takie rozwiązanie sprawi, że składy będą dużo cichsze.  Ta konfiguracja pozwoli też na dłuższą eksploatację, bo mniej będą zużywać się nie tylko tramwaje, ale też tory.

– Gdańsk od wielu lat stawia na rozwój transportu szynowego. Naszym celem jest, aby transport ten stał się kręgosłupem komunikacyjnym Gdańska, docierając do coraz większej liczby mieszkańców i ułatwiając codzienne podróże. Nowe, dodatkowe tramwaje, które wkrótce pojawią się na trasach, będą pojazdami o dużej pojemności, o możliwości przewiezienia ponad 300 pasażerów – co pozwoli obsłużyć intensywne szczyty komunikacyjne – mówił Piotr Borawski, zastępca prezydenta ds. mobilności i bezpieczeństwa. – Proces wymiany taboru trwa w Gdańsku od wielu lat. Obecny zakup, obejmujący 20 tramwajów z opcją dokupienia kolejnych 15, pozwoli dodatkowo wzmocnić tabor i sprostać rosnącym potrzebom mieszkańców. Nowe tramwaje będą wyposażone w cztery wózki napędowe i sześć wózków skrętnych, co umożliwi pokonywanie dużych przewyższeń na trasie i zapewni cichą eksploatację nawet w zabudowie miejskiej.

Każdy tramwaj zostanie wyposażony w rejestratory zdarzeń, tzw. czarne skrzynki, oraz rozbudowany system monitoringu: 18 kamer wewnętrznych i 8 zewnętrznych. Na pokładzie znajdzie się również defibrylator AED.

Ułatwienia dla motorniczych – obecnych i przyszłych

Nowe tramwaje będą dwukierunkowe, co pozwoli im kończyć kursy bez konieczności zawracania na pętlach. Takie rozwiązanie jest już z powodzeniem stosowane na liniach 2, 4, 8, 9, 10 i 11. Kabiny motorniczych będą miały osobne wejścia, zwiększające komfort i bezpieczeństwo pracy.

– Co bardzo istotne, nowe tramwaje będą dwukierunkowe, jak każdy nowy tramwaj w Gdańsku od wielu lat. W kwestii bezpieczeństwa, warto podkreślić, że motorniczy będzie miał osobną kabinę i oddzielne wejście z zewnątrz, a nie tylko poprzez pojazd. Zamówione pojazdy będą też przystosowane do nauki jazdy, będziemy więc szkolić nowych pracowników właśnie na nich, a nie na pojazdach starszych generacji – mówił Maciej Lisicki, prezes Gdańskich Autobusów i Tramwajów. – Na wyprodukowanie pojazdów dajemy producentom około 3 lat. Mamy rok 2026, czyli możemy powiedzieć, że w roku 2029 trafią one do nowo wybudowanej zajezdni w Gdańsku.

Jeden z pojazdów zostanie przystosowany do szkolenia motorniczych. Obecnie pracownicy GAiT przechodzą kursy instruktorskie, które pozwolą im szkolić kolejnych kierujących. Nowe tramwaje uzupełnią dotychczas wykorzystywane do nauki składy typu N8C.

Wieloletnia gwarancja i szkolenia

Tramwaje zostaną objęte szeroką, wieloletnią gwarancją. Cały pojazd będzie chroniony przez co najmniej 3 lata bez limitu kilometrów, przy czym wybrane podzespoły – dłużej. System informacji pasażerskiej obejmie 5-letnia gwarancja, a powłoka lakiernicza – 7-letnia. Dostawca przeszkoli łącznie ponad 60 pracowników technicznych, motorniczych oraz przyszłych instruktorów jazdy, co pozwoli sprawnie wdrożyć nowe pojazdy do eksploatacji i zapewnić ich niezawodną obsługę.

Finansowanie z udziałem środków europejskich

Zakup tramwajów zostanie sfinansowany z preferencyjnej pożyczki pochodzącej ze środków Unii Europejskiej, w ramach Krajowego Planu Odbudowy, udzielonej przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Oprocentowanie pożyczki wynosi zaledwie 1 procent, co czyni ją wyjątkowo korzystnym instrumentem finansowym.

To przykład, jak dzięki współpracy z Unią Europejską samorządy mogą realizować duże inwestycje transportowe, korzystając z atrakcyjnych form finansowania w postaci niskooprocentowanych pożyczek, a jednocześnie rozwijać nowoczesną i ekologiczną komunikację miejską.

Przygotowanie infrastruktury

Choć nowe tramwaje będą obsługiwać głównie trasę Gdańsk Południe – Wrzeszcz, miasto prowadzi prace mające zapewnić komfortowe korzystanie z nich na całej sieci. Zdecydowana większość przystanków w Gdańsku jest już przystosowana do obsługi pojazdów ponad 45-metrowych – jeszcze przed 2021 rokiem po torach kursowały bowiem trzyczłonowe składy 105.

Obecnie trwa proces przedłużania kilkunastu krótszych przystanków. Prace te zakończą się przed dostawą pierwszych nowych tramwajów, co pozwoli na ich bezproblemowe wprowadzenie do ruchu.